Thirrje që BE-ja të përputhet me kufijtë rregullatorë të OBSH-së për ndotjen e ajrit si ndikimi i emergjencës klimatike që ndërlidhet me shëndetin e njeriut
Nga Mattha Busby
Kriza klimatike mund të përbëjë rreziqet më të mëdha për njerëzit me sëmundje të frymëmarrjes, me temperaturat e larta dhe ndryshimin e modeleve të motit që përkeqësojnë problemet shëndetësore të mushkërive, thonë ekspertët.
Ekspertët e frymëmarrjes i kanë bërë thirrje BE-së të ulë kufijtë e saj rregullatorë për ndotjen e ajrit në përputhje me Organizatën Botërore të Shëndetësisë (OBSH). Në një editorial të Gazetës Evropiane të frymëmarrjes, ata thanë: “Ne duhet të bëjmë gjithçka mundemi për të ndihmuar në zbutjen e vuajtjeve të pacientëve.”
Ata shtuan se ndikimi i emergjencës klimatike dhe shëndeti i njerëzve ishin bërë të ndërlidhura dhe tani ishte “i pakthyeshëm”. Një rritje e polenit dhe alergjenëve të tjerë, si dhe zjarret, stuhitë e pluhurit dhe trafiku i bazuar në lëndë djegëse fosile, të gjitha përkeqësojnë kushtet ekzistuese të frymëmarrjes ose mund të krijojnë të reja, shkruajnë autorët në punimin e rishikuar nga kolegët.
Ndotja e ajrit vlerësohet të ketë vrarë 6.7 milionë njerëz në mbarë botën në vitin 2019 dhe 373,000 në Evropë, me gazrat serrë dhe ndotjen e ajrit që ndajnë shumë nga të njëjtat burime.
“Ndryshimet klimatike ndikojnë në shëndetin e të gjithëve, por pa dyshim, pacientët me frymëmarrje janë ndër më të cenuarit”, tha Zorana Jovanovic Andersen, profesoreshë e epidemiologjisë mjedisore në Universitetin e Kopenhagës dhe autore e raportit. “Këta janë njerëz që tashmë kanë vështirësi në frymëmarrje dhe janë shumë më të ndjeshëm ndaj klimës sonë në ndryshim. Simptomat e tyre do të përkeqësohen dhe për disa kjo do të jetë fatale.”
Fëmijët janë më të prekur nga kriza klimatike dhe ndotja e ajrit, sepse mushkëritë e tyre janë ende në zhvillim, ata marrin frymë më shpejt dhe thithin dy deri në tre herë më shumë ajër se të rriturit, ndërsa kalojnë më shumë kohë jashtë.
Ekspozimi ndaj ndotjes së ajrit në fillim të jetës mund të bëjë më shumë gjasa që njerëzit të zhvillojnë sëmundje kronike të mushkërive më vonë, të tilla si sëmundja kronike obstruktive pulmonare ose bronkiti nga pirja e duhanit, thanë autorët.
Ulja e emetimeve të gazeve serrë dhe ndalimi i ngrohjes së mëtejshme të planetit do të çonte në “përfitime shumë më të mëdha dhe më të menjëhershme”, shkruan autorët, pasi shëndeti i njerëzve do të përmirësohej me shpejtësi ndërsa ajri bëhet më i pastër.
Jovanoviç Andersen shtoi: “Ne të gjithë duhet të thithim ajër të pastër dhe të sigurt. Kjo do të thotë se ne kemi nevojë për veprim nga politikëbërësit për të zbutur ndikimet e ndryshimeve klimatike në planetin tonë dhe shëndetin tonë. Si mjekë dhe infermierë të frymëmarrjes, ne duhet të jemi të vetëdijshëm për këto rreziqe të reja dhe të bëjmë gjithçka që mundemi për të ndihmuar në zbutjen e vuajtjeve të pacientëve.”
Raportet e fundit të OBSH-së kanë thënë se reduktimi i emetimeve do të rezultonte në cilësi më të mirë të ajrit, prandaj rregullimi i ndotjes së ajrit duhet të jetë “në zemër” të çdo strategjie klimatike, shkruan autorët.
Në emër të Shoqatës Evropiane të Frymëmarrjes, e cila përfaqëson më shumë se 30,000 specialistë të mushkërive nga 160 vende, autorët duan që BE të sjellë standardet e saj të cilësisë së ajrit në përputhje me OBSH-në.
Kufijtë e BE-së janë 25 mikrogramë në metër kub për grimcat e imëta (PM2.5) dhe 40 mikrogramë një metër kub për dioksidin e azotit, krahasuar me pesë mikrogramë në metër kub të OBSH-së për PM2.5 dhe 10 mikrogramë në metër kub për dioksidin e azotit.
Qeveria e Mbretërisë së Bashkuar ka vendosur një objektiv prej 10 mikrogramë për metër kub për PM2.5 deri në vitin 2040, duke pretenduar se ishte e pamundur të përputhej me udhëzimet e OBSH-së për shkak të emetimeve që fryjnë mbi Kanalin Anglez dhe nga transporti.
“Siç kanë treguar ngjarjet e fundit ekstreme të motit, ne duhet të përgatisim komunitetin tonë për një të ardhme shumë më komplekse duke iu përshtatur ndikimit gjithnjë në rritje të sëmundjeve të frymëmarrjes të lidhura me klimën,” shkroi Jovanovic Andersen në një rishikim tjetër të fundit.
Përgatiti për botim: L.Veizi