Analiza e re vë në pikëpyetje një teori 100-vjeçare: ndoshta Guri i Altarit të Stonehenge u transportua nga shumë më larg.
Në Stonehenge ekziston një “gur” që vë në pikëpyetje disa siguri për vendndodhjen më të famshme arkeologjike në Evropën veriore. Një ekip studiuesish të udhëhequr nga Departamenti i Gjeografisë dhe Shkencave të Tokës në Universitetin Aberystwyth, MB, zbuluan se Guri i Altarit nuk vjen nga i njëjti burim si gurët e tjerë të përdorur në ndërtim.
Sipas studimeve të mëparshme, gurët blu, “tullat” më të vogla të përdorura për monumentin – të quajtura gur blu sepse kanë një nuancë kaltërosh kur janë të lagur – besohet se kanë ardhur nga një vend rreth 220 kilometra larg Stonehenge. Tani një artikull i botuar në Journal of Archaeological Science zbulon se Guri i Altarit është i ndryshëm në përbërjen e tij: prandaj – në kundërshtim me atë që besohet për 100 vjet – ai ndoshta vjen nga një gurore shumë më larg, aktualisht e panjohur.
Ndërsa shumë teori astronomike rreth Stonehenge janë propozuar dhe kundërshtuar gjatë viteve, e vetmja gjë e konfirmuar nga arkeologjia është se gjatë 5000 viteve vendi neolitik mori shumë kuptime. Një vend për të varrosur të vdekurit, një vend për të kërkuar shërim të shenjtë, një vend përsiatjeje, dhe nëse ka një traditë lokale, druidike ose ndryshe, do të ishte logjike që monumenti të përfshihej në tubime. Mes gurëve, padyshim që u zhvilluan rite të të gjitha llojeve, jo më pak rituali turistik i nxjerrjes së selfieve.
GURËT BLU DHE GURË SARSEN. Ndër “gurët blu” që karakterizojnë zonën arkeologjike, guri i altarit Stonehenge është një gur unik për shkak të përbërjes së tij arenace, pra me origjinë sedimentare; Prandaj është në kontrast me “gurët blu” kryesisht magmatikë, d.m.th. që rrjedhin nga një magmë, që formojnë rrethin e brendshëm të Stonehenge.
Hipotezat e mëparshme sugjeruan se guri i altarit erdhi nga formacioni i vjetër i gurëve ranorë të kuq të Uellsit Perëndimor, i ngjashëm me gurët e tjerë blu, veçanërisht nga zona Mynydd Preseli. Por duke qenë se ata nuk ishin të sigurt për këtë, ekipi kreu analiza të reja në mostrat nga Formacioni i Vjetër Ranor i Kuq brenda pellgut Anglo-Uells. Një tipar domethënës i Gurit të Altarit është përmbajtja e tij e lartë e bariumit që e dallon atë nga shumica e gurëve të tjerë dhe, natyrisht, nga ato të burimit hipotetik. Rezultatet tregojnë se përmbajtja e bariumit në Gurin e Altarit është thellësisht e ndryshme nga të gjithë të tjerët dhe nga ato në pellgun Anglo-Uells. Studiuesit sugjerojnë nevojën për të zgjeruar kërkimin në Britaninë veriore dhe për të kërkuar gurë ranorë me një përmbajtje të ulët bariumi.
NË KËRKIM TË GURIT MISTERIOZ. Gurët blu fillimisht u quajtën “gurë të huaj” nga ekskavatorët e hershëm të Stonehenge, sepse ata ishin të ndryshëm nga gurët sarsen me burim lokal. Këta megalitë të përdorur në ndërtimin e monumentit mendohet se kanë ardhur nga një vend 25 kilometra larg; i cili, me disa dhjetëra tonë peshë për gur, konsiderohet ende një vepër e jashtëzakonshme, duke sugjeruar një rëndësi të thellë për vendin ku u nxorrën.
Gurët e tjerë blu, megjithatë, vijnë nga zona Mynydd Preseli në Uellsin perëndimor, 220 kilometra në perëndim të Stonehenge: kjo është një nga distancat më të gjata të transportit midis burimit të nxjerrjes së materialit dhe vendit të ndërtimit të monumentit. Por duke qenë se studimi tregon se Guri i Altarit është ndryshe, studiuesit thonë se ai duhet të “deklasifikohet” nga një gur blu në diçka tjetër. Prandaj, kërkimi për vendin e origjinës së Gurit të Altarit sapo ka filluar.
Stonhenxh
Misteret e monumentit parahistorik në Angli
Në majin e vitit 1952, profesori i antikitetit W.F. Libby shpall se monumenti parahistorik Stonehenge (Stonhenxh) në Wiltshire, Angli daton nga viti 1848 pes (të dhëna të tjera më pas e datojnë atë edhe më herët).
Stonhenxh është një monument antik që ngrihet madhështor në Pllajën Sallsberi, në jugperëndim të Anglisë. Se ku u morrën këta gurrë dhe si u transportuan atje mbetet ende enigmë. I ndërtuar rreth vitit 3100 para Erës së Re, origjina dhe qëllimi i tyre mbeten temë debati në gjithë botën.
Në Muzeumin Kombëtar të Uellsit në Kardif janë bërë disa ekzaminime që mund të ndihmojnë zgjidhjen e këtij misteri historik. Me precizion dhe durim, Dr. Riçard Bevins analizon me mikroskop një mostër që është marrë nga ky monument mistik 5000 vjeçar. Dr. Bevins thotë se vendosja e disa prej gurrëve, tashmë është e njohur.
Në vitet 1920, shkencëtarët studjuan origjinën e gurrëve të tjerë, të njohur si Blustons dhe konkluduan se ato vinin nga një zonë e papërcaktuar e Kodrave Presli në Pembrokshajër të Uellsit Perëndimor, 240 kilometra nga Stonhenxhi. Mbetet ende e paqartë se si janë transportuar këta gurrë kaq të rëndë, nga një distancë kaq e madhe, në periudhën e qytetërimit antik.
Mendohet se gurrët janë transportuar nëpërmjet një rruge tjetër prej 16 kilometrash në perëndim deri në bregdetin e Uellsit dhe prej andej në Pllajën Sallsberi në Angli. Por kjo teori duhet provuar nga arkeologët. Këto zbulime të reja i sjellin njerëzit e mahnitur nga ndërtimi i Stonhenxhit, një hap më pranë zbërthimit të misterit të tyre.