Dita ndërkombëtare e mjedisit është caktuar 52 vjet më parë nga Asambleja e përgjithshme e OKB-së, me qëllim për të shtuar vetëdijen rreth çështjeve të mjedisit dhe për të tërhequr vëmendjen politike ndaj këtyre çështjeve si dhe për të nxitur veprimin individual në këtë drejtim.
E mbajtur çdo vit më 5 qershor, Dita Botërore e Mjedisit (Ëorld Environment Day, ËED) mbledh së bashku miliona njerëz, për të festuar veprimet kundër ndotjes së mjedisit, si dhe për të frymëzuar qeveritë, bizneset dhe individët, për të krijuar një botë më të qëndrueshme.
Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së Antonio Guterres të martën i kërkoi komunitetit global të mbrojë ekosistemet kritike të Tokës nga ndotja e shfrenuar, sfidat e përshkallëzuara klimatike dhe “shkatërrimi i biodiversitetit”.
5 qershori u caktua si Dita Botërore e Mjedisit në vitin 1972, nga Asambleja e Përgjithshme e OKB-së. U zgjodh kjo datë sepse përkon me ditën e hapjes e Konferencës së Kombeve të Bashkuara mbi Mjedisin, që u mbajt në vitin 1972 në Stokholm, nën udhëheqjen e Programit Mjedisor të Kombeve të Bashkuara.
Qëllimi i kësaj ngjarje është të nxisë aktivitete dhe aksione për të arritur ndryshime pozitive në mbrojtjen e mjedisit. Kjo ditë zakonisht përcillet me një tematikë të caktuar.
Në të kaluarën tema të kësaj ngjarje kanë qenë kujdesi për tokën dhe ujin, mbrojtja e shtresës së ozonit, ndryshimet klimatike dhe zhvillimi i qëndrueshëm duke pasur gjithnjë në fokus ruajtjen e shëndetit human.
Sfidat për 2024: Restaurimi i tokës dhe qëndrueshmëria ndaj thatësirës
Edicioni i 2024-ës i Ditës Botërore të Mjedisit do të fokusohet në restaurimin e tokës, shkretëtirëzimin dhe rezistencën ndaj thatësirës, nën sloganin ” Toka jonë. E ardhmja jone. Ne jemi #GenerationRestoration ”, pasi viti shënon 30 vjetorin e Konventës së OKB-së për Luftimin e Shkretëtirëzimit (UNCCD).
Sipas Konventës së OKB-së për Luftimin e Shkretëtirëzimit , deri në 40 për qind e tokës së planetit është e degraduar, duke prekur drejtpërdrejt gjysmën e popullsisë së botës dhe duke kërcënuar afërsisht gjysmën e PBB-së globale (44 trilion dollarë amerikanë). Numri dhe kohëzgjatja e thatësirave është rritur me 29 për qind që nga viti 2000 – pa veprime urgjente, thatësirat mund të prekin mbi tre të katërtat e popullsisë së botës deri në vitin 2050.
Restaurimi i tokës është një shtyllë kryesore e Dekadës së OKB-së për Restaurimin e Ekosistemit (2021-2030), një thirrje për mbrojtjen dhe ringjalljen e ekosistemeve në të gjithë botën, gjë që është kritike për arritjen e Objektivave të Zhvillimit të Qëndrueshëm.
Në mesazhin e tij për Ditën Botërore të Mjedisit të së mërkurës, shefi i OKB-së theksoi se kombet “duhet të përmbushin” angazhimet e tyre për të rinovuar ekosistemet dhe tokën e dëmtuar, veçanërisht përmes Kornizës Globale të Biodiversitetit Kunming-Montreal, një marrëveshje ndërkombëtare që synon ruajtjen e biodiversitetit.
Sekretari i Përgjithshëm tha se vendet duhet të përshkruajnë në planet e tyre të përditësuara kombëtare të veprimit për klimën se si do të ndalojnë dhe anulojnë shpyllëzimin deri në vitin 2030, duke theksuar domosdoshmërinë për të rritur ndjeshëm mbështetjen financiare për të ndihmuar vendet në zhvillim në përshtatjen ndaj kushteve të rënda të motit, mbrojtjen e natyrës dhe promovimin. zhvillimi i qëndrueshëm.
Guterres theksoi arsyetimin ekonomik për veprim të menjëhershëm dhe vendimtar. “Çdo dollar i investuar në restaurimin e ekosistemit gjeneron deri në tridhjetë dollarë përfitime ekonomike,” tha ai.
Pasojat e dështimit për të trajtuar ndotjen e pakontrolluar, ndërprerjen e klimës dhe shkatërrimin e biodiversitetit po bëhen gjithnjë e më të dukshme. Tokat pjellore po kthehen në shkretëtira, ekosistemet e gjalla në zona pa jetë dhe rritja e emetimeve të dioksidit të karbonit po e përkeqësojnë situatën.
“Kjo do të thotë që të korrat të dështojnë, burimet e ujit të zhduken, ekonomitë të dobësohen dhe komunitetet të rrezikohen — me më të varfërit e goditur më rëndë… Është koha për t’u çliruar,” tha shefi i OKB-së./ S.M