Pas arrestimit të të paktën nëntë gazetarëve, mediat e pavarura përdorën inteligjencën artificiale për të krijuar avatarë për të shfaqur video në vend të tyre.
Në Venezuelë, dy avatarë të krijuar me inteligjencë artificiale po ndihmojnë gazetarët e pavarur të raportojnë lajmet që qeveria do të dëshironte të censuronte, pa rrezikuar arrestimin. Ata quhen “ La Chama ” dhe “ El Pana ” dhe duken si dy djem rreth të njëzetat. Pothuajse çdo ditë ata u tregojnë qytetarëve venezuelianë dhe pjesës tjetër të botës se çfarë po ndodh realisht në vend, ku presidenti Nicolàs Maduro ka mbetur në pushtet falë mashtrimit zgjedhor tashmë të provuar . “La Chama” dhe “El Pana” nuk janë prezantuesit e parë të televizionit dixhital, ideja ishte shfrytëzuar tashmë nga portali Kuwait News në vitin 2018, por është hera e parë që ky mjet përdoret për të mbrojtur demokracinë dhe lirinë e informacionit.
Çfarë po ndodh në Venezuelë
Më 22 gusht të kaluar, pak më pak se një muaj pas zgjedhjeve, Gjykata e Lartë e Venezuelës konfirmoi fitoren e Maduros me 51% të votave. Por tashmë gjatë natës së zgjedhjeve, me numërimin e pa përfunduar ende, Këshilli Zgjedhor kishte shpallur fitoren e presidentit në detyrë ndaj partisë kryesore opozitare, të drejtuar nga Edmundo Gonzalez Urrutia. Të dy organet kontrollohen nga qeveria. E njëjta qeveri që pengoi praninë e vëzhguesve të pavarur për të monitoruar mbarëvajtjen korrekte të procedurës.
Rezultati zyrtar u ndesh me dyshime nga disa liderë politikë, duke përfshirë Sekretarin e Shtetit të SHBA Antony Blinken dhe presidentët e Kilit, Kolumbisë, Brazilit dhe Perusë. Gonzalez nuk e pranoi humbjen: 73% e faturave të votimit elektronik , pretendon ai, tregojnë avantazhin e qartë të opozitës , që në të vërtetë ishte parashikuar tashmë nga sondazhet parazgjedhore. Protestat kanë shpërthyer në Venezuelë , të shtypura dhunshëm nga policia dhe ushtria. “Në më pak se dy javë, më shumë se një mijë njerëz janë arrestuar dhe të paktën 23 janë vrarë”, tha La Chama gjatë hapjes së buletinit të parë të lajmeve.
Gazetarët e pavarur janë në rrezik
Sipas sindikatës së gazetarëve të Venezuelës (SNTP), nëntë janë arrestuar tashmë që nga zgjedhjet. Disa u ndaluan gjatë rifillimit të protestave paqësore, të tjerët u morën drejtpërdrejt nga shtëpitë e tyre dhe të tjerë u larguan jashtë vendit për të vazhduar punën e tyre pa rrezikun e hakmarrjes. Akuza është “terrorizëm dhe nxitje urrejtjeje” e cila dënon deri në 30 vjet burg.
Transmetuesi shtetëror VTV gjithashtu pushoi rreth njëqind punonjës për shkak të mesazheve armiqësore ndaj qeverisë që gjenden në bisedat në WhatsApp. Ndërkohë, autoritetet shtetërore kanë bllokuar mediat sociale si X ose Tik Tok dhe kanë kërcënuar të bëjnë të njëjtën gjë me aplikacionin më të njohur të mesazheve.
Avatarët e gazetarëve të krijuar me AI
Për t’iu përgjigjur censurës tipike të një regjimi autoritar, mediat e pavarura kanë shfrytëzuar gjithçka që mund t’u ofronte teknologjia e shekullit të 21-të. La Chama shfaqet e veshur me një fustan portokalli dhe flokët e lidhur mbrapa. El Pana vesh një bluzë me një dizajn shahu dhe ka mjekër. Të dy flasin spanjisht me një theks të lehtë venezuelian. Në pamje të parë duken si dy gazetarë të rinj, por pas pak minutash vëreni kadencën e përsëritur dhe lëvizjet pothuajse robotike . “Ne jemi krijuar nga inteligjenca artificiale ”, shpjegoi menjëherë El Pana, “por përmbajtjet tona janë reale , të verifikuara, cilësore dhe të krijuara nga gazetarët”.
Nisma në fakt koordinohet nga platforma kolumbiane Connectas dhe përfshin rreth njëzet organe informacioni dhe verifikimi dhe pothuajse 100 gazetarë të pavarur që ofrojnë lajmet. Siç mund të kuptohet lehtësisht, nëse do të vendosnin fytyrat para kamerave ose do të firmosnin përmbajtjen, do t’i nënshtroheshin menjëherë persekutimit nga qeveria. Prandaj puna e tyre përkthehet në buletinet periodike të lajmeve të paraqitura nga avatarët, në kuadër të projektit Operación Retuit (Operacioni Retweet), i emërtuar në përgjigje të Operación Tun Tun (Operacioni Trokitje në Derë) me të cilin qeveria Maduro identifikon represionin kundër kundërshtarëve.