Më 3 korrik 2013, pas katër ditësh protestash masive në të gjithë Egjiptin, ushtria egjiptiane rrëzoi nga pushteti presidentin Mohamed Morsi, presidentin e parë të zgjedhur në mënyrë demokratike pas rrëzimit të Hosni Mubarakut në vitin 2011. Grushti i shtetit ushtarak u krye pas një ultimatum të ushtrisë që kërkonte një zgjidhje politike për krizën, të cilit Morsi nuk iu përgjigj.
Protestat, të cilat filluan më 30 qershor – në përvjetorin e parë të ardhjes në pushtet të Morsit – u organizuan nga lëvizja Tamarod dhe përfshinë miliona njerëz që kërkonin dorëheqjen e tij, duke e akuzuar për keqqeverisje, përqendrim të pushtetit dhe dështim për të përfaqësuar gjithë popullin egjiptian. Ndërkohë, mbështetësit e Morsit, shumica të lidhur me Vëllazërinë Myslimane, kundërshtuan rrëzimin e tij dhe e konsideruan ngjarjen një grusht shteti kundër demokracisë.
Pas rrëzimit të Morsit, ushtria emëroi Presidentin e Gjykatës Supreme Kushtetuese, Adly Mansour, si Kryetar të Shtetit në detyrë, ndërsa vendi u fut në një periudhë tranzicioni të kontrolluar nga ushtria, nën drejtimin e ministrit të mbrojtjes Abdel Fattah el-Sisi.
Pasojat e grushtit të shtetit ishin jashtëzakonisht të dhunshme. Trazirat që pasuan, veçanërisht në gusht 2013, kulmuan me masakrën e Rabaa al-Adawiya dhe Nahda, kur forcat e sigurisë bastisën kampet e protestuesve pro-Morsi në Kajro, duke shkaktuar mbi 1,200 të vdekur, sipas organizatave të të drejtave të njeriut – një nga shtypjet më të përgjakshme të një proteste në historinë moderne të Egjiptit.
Mohamed Morsi u arrestua dhe më pas u përball me një sërë gjyqesh të debatuara. Ai vdiq në qeli në vitin 2019, gjatë një seance gjyqësore.
Grushti i shtetit i 3 korrikut 2013 shënoi fundin e një eksperimenti të shkurtër demokratik në Egjipt, dhe rikthimin e një regjimi autoritar nën drejtimin e Sisit, i cili më vonë u bë president përmes zgjedhjeve të diskutueshme.
Ngjarja mbetet një pikë kthese historike për politikën egjiptiane dhe për gjithë Lindjen e Mesme, duke nxjerrë në pah tensionet mes islamizmit politik, ushtrisë dhe aspiratave demokratike të shoqërisë civile.
Përgatiti: L.Veizi