Ekonomia globale do të tkurret me 3% këtë vit pasi vendet në botë po pësojnë rënie me ritmin më të shpejtë në dekada, thotë Fondi Monetar Ndërkombëtar.
FMN e përshkroi rënien globale si më e keqja që nga Depresioni i Madh i viteve 1930. Ajo tha që pandemia e kishte zhytur botën në një “krizë si asnjë tjetër”.
Fondi shtoi se një shpërthim i zgjatur do të testonte aftësinë e qeverive dhe bankave qendrore për të kontrolluar krizën.
Gita Gopinath, kryekonomisti i FMN, tha se kriza mund të prekë 7.2 trilionë dollarë nga GDP-ja globale gjatë dy viteve të ardhshme.
“Izolimi i madh’
Ndërsa opinioni i fundit ekonomik botëror i Fondit vlerësoi përgjigjen “e shpejtë dhe të konsiderueshme” në vende si Britania e Madhe, Gjermania, Japonia dhe SH.B.A., ajo tha se asnjë vend nuk do t’i shpëtonte rënies.
Ai pret që rritja globale të kthehet në 5.8% vitin e ardhshëm, nëse pandemia venitet në gjysmën e dytë të vitit 2020.
Zonja Gopinath tha se “Izolimi i Madh” i sotëm paraqet një “realitet të zymtë” për politikëbërësit, të cilët u përballën me “pasiguri të rënda për kohëzgjatjen dhe intensitetin e tronditjes”.
“Një rikuperim i pjesshëm është parashikuar për vitin 2021”, tha zonja Gopinath. “Por niveli i GDP-së do të mbetet nën trendin para-virus, me një pasiguri të konsiderueshme në lidhje me forcën e reagimit. “Rezultatet shumë më të këqija të rritjes janë të mundshme”
Rënia e mprehtë në Mbretërinë e Bashkuar në një shekull
FMN parashikon që ekonomia e Mbretërisë së Bashkuar do të zvogëlohet me 6.5% në vitin 2020, krahasuar me parashikimin e janarit të FMN për 1.4% rritje të PBB-së. Një rënie e kësaj madhësie do të ishte më e madhe sesa rënia e prodhimit në masën 4,2% e parë, pas krizës financiare.
Ai gjithashtu do të përfaqësonte rënien më të madhe vjetore që nga viti 1921, sipas të dhënave të rindërtuara të Bankës së Anglisë që datojnë nga shekulli i 18-të.
Sidoqoftë, kjo është gjysma e normës vjetore që pritet nga OBR, e cila pret që GDP të bjerë me 35% në tre muaj deri në qershor.
Skema e punës në Mbretërinë e Bashkuar, e cila është krijuar për të mbajtur punëtorët në një vend pune edhe pse në izolim, pritet të kufizojë rritjen e papunësisë në 4.8% në vitin 2020, nga 3.8% vitin e kaluar.
Qeveria ka premtuar miliarda paund në subvencione pagash dhe garanci kredie për të ndihmuar punëtorët dhe bizneset përmes mbylljes. Banka e Anglisë gjithashtu ka ulur normat e interesit për huatë.
Dhimbje globale
FMN tha që për herë të parë që nga Depresioni i Madh, si ekonomitë e përparuara dhe ato në zhvillim priteshin të binin në recension. FMN paralajmëroi që rritja në ekonomitë e përparuara nuk do të kthehej në kulmin e saj para-virusit të paktën deri në 2022.
Ekonomia amerikane pritet të tkurret me 5.9% këtë vit, duke përfaqësuar rënien më të madhe vjetore që nga viti 1946. Papunësia në SH.B.A. pritet të rritet edhe në 10.4% këtë vit. Një rikuperim i pjesshëm pritet në 2021, me rritjen e pritshme të SHBA prej 4.7%.
Ekonomia kineze pritet të zgjerohet me vetëm 1.2% këtë vit, që do të ishte rritja më e ngadaltë që nga viti 1976. Australia pritet të vuajë recesionin e saj të parë që nga viti 1991.
FMN paralajmëroi se ekzistojnë “rreziqe të mëdha të një rezultati edhe më të keq”. Ai tha që nëse pandemia do të merrte më shumë kohë për tu kontrolluar dhe të kishte një valë të dytë në 2021, kjo do të rrëzonte një 8 pikë shtesë nga GDP-ja globale.
Fondi tha që ky skenar mund të shkaktojë një spirale në rënie në ekonomitë me borxh të madh. Ai tha që investitorët mund të mos jenë të gatshëm t’i japin hua disa prej këtyre kombeve, të cilat do të rritnin kostot e huamarrjes.
FMN shtoi: “Kjo rritje e kostove të huamarrjes sovrane ose thjesht frika e materializimit të saj, mund të parandalojë që shumë vende të ofrojnë ndihmën e të ardhurave të supozuara për pandeminë”.
Mjekësia ekonomike
Ndërsa bllokimet më të gjata do të kufizojnë aktivitetin ekonomik, FMN tha se karantinat dhe masat për distancimin shoqëror ishin jetike.
“Masat e kontrollit në front janë thelbësore për të ngadalësuar përhapjen e virusit dhe lejimin e sistemeve të kujdesit shëndetësor të përballen dhe të ndihmojnë në hapjen e rrugës për një rifillim të hershëm dhe më të fortë të aktivitetit ekonomik.
“Pasiguria dhe ulja e kërkesës për shërbime mund të jenë edhe më të këqija në një skenar të përhapjes më të madhe pa distancim shoqëror”.
FMN përcaktoi katër përparësi për trajtimin e pandemisë.
Institucioni bëri thirrje për më shumë para për sistemet e kujdesit shëndetësor, mbështetje financiare për punëtorët dhe bizneset, vazhdimin e mbështetjes së bankës qendrore dhe një plan të qartë daljeje për shërimin.
Ajo i kërkoi botës të punojë së bashku për të gjetur dhe shpërndarë trajtimin mjeksor dhe një vaksinë.
Fondi shtoi se shumë vende në zhvillim do të kishin nevojë për lehtësim të borxhit në muajt dhe vitet e ardhshme./ Burimi BBC/ Pergatiti: arkiva.fjala.al/