Shkencëtarët kanë zbuluar një organ të ri të vendosur në fyt që ata thonë se mund të ndihmojë në uljen e efekteve anësore të disa trajtimeve të kancerit.
Studiuesit nga Instituti Hollandez i Kancerit (NCI) thonë se gjetën gjëndra e reja të pështymës në pjesën e sipërme të fytit pas hundës ndërsa kryenin kërkime mbi kancerin e prostatës.
Ekspertët më parë menduan se ekzistonin vetëm tre gjëndra pështymore tek njerëzit, të vendosura nën gjuhë, nën nofull dhe në pjesën e pasme të nofullës prapa faqe.
Deri më tani, ata menduan se kishte vetëm gjëndra mikroskopike të pështymës brenda rajonit të nazofaringut prapa hundës. Sidoqoftë, studiuesit thonë se ky organ i gjëndrës së pështymës i gjetur rastësisht funksionon për të lagur pjesët e sipërme të fytit.
Sipas studimit , fyti i njeriut përmban “gjëndra pështymore makroskopike bilaterale të neglizhuara më parë” të cilat shkencëtarët i emëruan si “gjëndra tubare”. Studiuesit ekzaminuan të paktën 100 pacientë për të konfirmuar gjetjen dhe raportuan se të gjithë kishin gjëndra. Ata gjithashtu zbërthyen rajonin e nazofaringut të dy kufomave dhe gjetën të njëjtat rezultate.
Gjetjet u botuan më 16 tetor në revistën Radioterapi dhe Onkologji.
Gjëndrat kanë afërsisht 3.8 centimetra gjatësi dhe janë të vendosura mbi një copë kërc të quajtur ‘torus tubarius’. Gjëndra më e madhe e pështymës tek njerëzit është e gjatë 5.8 centimetra.
Studiuesit thonë se ata zbuluan grupin e ri të gjëndrave ndërsa skanonin për qelizat e kancerit të prostatës duke përdorur një kombinim të skanimeve CT dhe skanimeve të tomografisë me emision pozitron të quajtur PSMA PET-CT.
Në skanimin PSMA PET-CT, mjekët injektojnë një “gjurmues” radioaktiv tek pacienti. Ky gjurmues lidhet me proteinën PSMA, e cila ndodhet në qelizat e kancerit të prostatës. Ky kombinim i skanimeve ishte gjithashtu i mirë në zbulimin e indeve të gjëndrës së pështymës, sipas studimit.
Studimi raportoi se mjekët që përdorin radioterapi për trajtimin e kancerit në kokë dhe qafë përpiqen të shmangin gjëndrat kryesore të pështymës pasi dëmtimi i tyre mund ta bëjë të vështirë ngrënien, të folurit ose gëlltitjen për pacientët.
Sidoqoftë, studiuesit nuk ishin në dijeni të pranisë së këtij grupi të katërt të gjëndrave dhe ende rrezatonin atë zonë, duke bërë që pacientët të përjetojnë efekte anësore.
Studimi thotë se zbulimi i këtyre gjëndrave në pacientët me kancer që marrin radioterapi mund të sigurojë një mundësi për të zvogëluar efekte të tilla anësore.
Dr. Wouter Vogel i NCI, një nga studiuesit e përfshirë në studim, tha në një njoftim për shtyp se ata po planifikojnë të studiojnë se si këto gjëndra të reja mund të kursehen nga rrezatimi.
“Për shumicën e pacientëve, teknikisht duhet të jetë e mundur të shmanget rrezatimi në këtë vend të zbuluar rastësisht të sistemit të gjëndrës së pështymës në të njëjtën mënyrë që përpiqemi të kursejmë gjëndrat e tjera që i njohim”, tha Vogel.
Përshtati për arkiva.fjala.al/ Re.Gu