Brazili, Rusia, India, Kina dhe Afrika e Jugut, të ashtuquajturat “vendet BRICS”, zhvilluan në datat 22-24 gusht, në Johanesburg të Afrikës së Jugur, samitin e tyre të rradhës të konsideruar si “Samit historik”, synimi apo objektivi kryesor i të cilit u shpall “vendosja e një rregulli të ri botëror për ti dhënë fund hegjemonisë së vendeve perëndimore të veriut dhe supremacisë së dollarit amerikan”. Kjo u konsiderua si një nga “ngjarjet më të mëdha me natyrë gjeo-politike e gjeo-ekonomike në nivel botëror”, pasi vendimet e këtij samiti mund të kenë ndikim ë të rëndësishme në ekonominë botërore, sidomos për faktin se kjo strukturë e deritashme prej 5 shtetesh mund të zgjëerohet edhe me disa pranime e anëtarësime të reja të shteteve të tjera me peshë në politikën dhe ekonominë botërore.
Përpjekjet e para për të bashkuar “vendet e jugut” datojnë që në vitin 2001 kur presidenti i Afrikës së Jugut Thabo Mbeki nisi një iniciativë të tillë duke ftuar liderët e shtatë vendeve të vijnë në Afrikën e Jugut. Diskutimet përgatitore u fokusuan në faktin se vendet e Jugut ishin të margjinalizuara, ndërsa G7 dukej se ishte organi kryesor i aftë për të vendosur një axhendë globale. Ky takim nuk u zhvillua për shkak të sulmeve të 11 shtatorit.
Në 2003, Afrika e Jugut filloi një nismë më të vogël me një partneritet trepalësh me Indinë dhe Brazilin, ndërsa në vitin 2006, katër vendet e BRIC (Brazili, Rusia, Kina dhe India) filluan të takohen joformalisht me të njëjtin synim: të koordinojnë vendet e “Jugut Global” për të mbrojtur interesat e tyre. BRICS u lançua në vitin 2009 dhe Afrika e Jugut u bë anëtare në fund të 2010. Bric u bë Brics. Që atëherë, këto janë fokusuar në tre shtylla bashkëpunimi: sfidat globale politike dhe të sigurisë, arkitektura ekonomike dhe financiare dhe, së fundi, forcimi i bashkëpunimit ndërmjet pesë vendeve themeluese.
Ky Samit u zhvillua në një kohë kur një sërë vendesh në zhvillim tani synojnë të ndikojnë në tendencat kryesore globale që i prekin ato. Edhe pse të ftuara nga vendet perëndimore në samitet e G7 dhe G20, ata duan të “çlirohen nga kontrolli i fuqive kryesore” në instrumentet ekonomike dhe financiare, si dhe nga dominimin e dollarit amerikan.
Aktualisht, blloku BRICS përfaqëson më shumë se 42% të popullsisë së botës, 30% të territorit të saj, 23% të PBB-së botërore dhe 18% të tregtisë botërore. Megjithatë, ndërmjet tyre, vendet BRICS realizojnë vetëm 6% të tregtisë totale. Sipas Fondit Monetar Ndërkombëtar (FMN), deri në vitin 2028, ato mund të përfaqësojnë një të tretën e ekonomisë botërore.
Në fakt, është koncepti i “Jugu Global” ai që është imponuar vitet e fundit duke iu referuar vendeve relativisht të varfra, të përshkruara si në zhvillim apo në zhvillim, për të qenë kundër “Veriut Global” të përbërë nga Shtetet e Bashkuara, Evropa dhe disa vende të pasura të Azisë dhe Paqësorit. Këto zhvillime kanë filluar të shënjojnë gjeopolitikën globale. Shumë vende të tjera duan të bëhen anëtarë të BRICS.
Një nga arritjet kryesore të grupit ishte krijimi i Bankës së Re për Zhvillim (NDB), e themeluar në vitin 2015 për të mbështetur projektet e infrastrukturës dhe zhvillimit në pesë vendet dhe vendet e tjera në zhvillim. Tani ajo drejtohet nga ish-presidentja braziliane Dilma Rousseff.
Ka pasur shumë zëra, megjithëse me mjaft pikëpyetje e paqartësi, se një monedhë e re rezervë Brics e mbështetur me ar duket se është në planet e BRICS për vitet e ardhshme. Në temat e diskutimit të Samitit u përfshi dhe nevoja që Brics të kryejnë transaksione biznesi dhe financiare në monedhën e tyre.
Kush dëshiron të bashkohet me Brics? Njëzet e tre vende, përfshirë Indonezinë, Arabinë Saudite, Iranin, Argjentinën, Kubën, Nigerinë, Venezuelën, Tajlandën dhe Vietnamin, kanë shprehur zyrtarisht dëshirën e tyre për t’u bashkuar. Disa shtete të tjera, duke përfshirë Gabonin dhe Republikën Demokratike të Kongos, kanë shprehur një gatishmëri joformale për ta bërë këtë. BRICS më pas do të bëheshin BRICS +.
Epoka e re e BRICS, Bota e Tretë nuk ekziston më[1]
Samiti i Johanesburgut sjell diçka të re për botën. Nga 1 janari 2024, përveç Brazilit, Rusisë, Indisë, Kinës dhe Afrikës së Jugut, gjashtë vende të tjera do t’i bashkohen BRICS – nëse programi i anëtarësimit konfirmohet: Arabia Saudite, Argjentina, Egjipti, Emiratet e Bashkuara Arabe, Etiopia dhe Irani. Një zgjerim që duket se mbyll një rreth dhe fillimin e një faze të re.
Ajo që ishte Bota e Tretë sot është një “Jug i botës” që ndihet më i fortë, me axhenda më të gjera dhe që bashkon lojtarë gjithnjë e më të rëndësishëm në politikën ndërkombëtare.
Sigurisht, për momentin BRICS, qoftë edhe i zgjeruar, nuk duket në gjendje të kërcënojë dollarin apo fuqinë ekonomike të G7. Sipas analistëve, GDP-ja e Shtatë të Mëdhenjve është ende shumë më e lartë se ajo e “konkurrentëve”, edhe me shtesat e reja.
Megjithatë, në një fazë tranzicioni dhe kaosi në arkitekturën ndërkombëtare, fokusimi vetëm në PBB rrezikon të jetë i dobishëm, por i pjesshëm. Dhe mbi të gjitha, nëse nuk merret parasysh filigrami strategjik i kësaj platforme, në të cilën fuqitë e etur për të marrë një rol më vendimtar kanë filluar të bashkëjetojnë. Dhe kjo edhe për shkak të një Perëndimi që nuk shihet më si një protagonist i vetmuar i sistemit global.
Kina, mes vështirësive ekonomike dhe një sistemi që nuk duket aq solid si më parë, ka në krah një forcë ekonomike, industriale dhe tregtare të aftë për të ndikuar në fatin e planetit, qoftë edhe vetëm si furnizuesi i vetëm i elementeve kritike për një pjesë të Perëndimit.
Rusia është e paralizuar nga lufta, e rraskapitur nga një sistem politik i lidhur ngushtë me figurën e Vladimir Putin, i cili nuk është më “i paprekshëm”. Në të njëjtën kohë, megjithatë, Moska ka arritur të ndërtojë një perandori që shfrytëzon ose shkakton destabilizimin e shumë zonave, veçanërisht me përfshirjen e saj në kontinentin afrikan, dhe i është bashkuar Kinës në një “aleancë pa kufij” që shqetëson strategët amerikanë.
India vazhdon të rritet demografikisht dhe teknologjikisht, dhe pavarësisht nga kontradiktat e saj të mëdha të brendshme, ajo po shfaqet si një lojtar rajonal dhe global. Suksesi i misionit të saj në Hënë gjatë samitit është në këtë kuptim një mesazh gjeopolitik, duke pasur parasysh se Moska sapo kishte dështuar në iniciativën e saj.
Brazili, një gjigant i brishtë gjeografik që pavarësisht ngazëllimit të Lulës ka dalë i dobësuar nga një samit ku nuk është më forca e katërt e BRICS, e di se është ende fuqia e Amerikës së Jugut dhe kjo e bën atë një lojtar të dobishëm në marrëdhëniet rajonale.
E njëjta gjë vlen edhe për Afrikën e Jugut, e cila vazhdon kërkimin e saj për lidership në universin afrikan ndërsa konkurron me lojtarët globalë rajonalë. Vendet në hyrje shtojnë karakteristika të reja që përfaqësojnë jo vetëm një ndryshim në politikën botërore, por edhe një lloj revolucioni të brendshëm brenda BRICS.
Arabia Saudite dhe Emiratet, dy monarkitë kryesore arabe, fuqitë e mëdha në tregun e gazit dhe naftës dhe me peshë të madhe financiare (dhe për rrjedhojë politike), vërtetojnë shfaqjen e një Lindje të Mesme të re të lirë nga Shtetet e Bashkuara.
Egjipti, i cili përfaqëson kalimin e Suezit, por edhe një vend të aftë për të menaxhuar ekuilibrin e Afrikës së Veriut, konfirmon ambicien e ripërtërirë politike të Kajros.
Problemet e Perëndimit dhe sfida që BRICS nuk mund ta fitojë. Flet Giulio Tremonti[2].
Shkenca është përbërësi kryesor i rritjes, por nuk ka shkencë ku nuk ka liri. Për këtë nuk pres një disfatë të Perëndimit. Dhe pastaj Kinës dhe Indisë i mungon uniteti sepse janë në kundërshtim me njëra-tjetrën
Perëndimi i industrializuar, i avancuar dhe i ankoruar mirë me dollarin amerikan dhe balanca e sanksionuar nga Bretton Woods, sigurisht që nuk mund të injorojë sfidën e BRICS të mbledhur në Johanesburg pikërisht në këto ditë. Pesë ekonomi (Rusia, Kina, India, Afrika e Jugut dhe Brazili) që po shfaqeshin dikur, sot diçka më shumë, padyshim më të qëndrueshme, sa të vlejnë 26% të PBB-së globale. Edhe pse nuk mungojnë probleme e pengesa të shumta, duke filluar që nga Kina. Në mes, ai Jugu Global që lakmohet si nga Shtetet e Bashkuara, ashtu edhe nga Kina dhe nga India, ky është rivali i vërtetë i Dragoit, me kusht që të mos e ketë zvogëlim apo ngadalësim në rritjen ekonomike dhe lindshmërinë.
Dhe këtu vjen çështja. A mund të mposhtet sot apo nesër Perëndimi, të cilit vetëm ditët e fundit iu desh të gëlltiste rënien e ekonomisë amerikane në duart e Fitch-it, sot apo nesër nga blloku kundërshtar? Është e vështirë të thuhet, por për momentin nuk ka një opsion. Dhe kjo për një arsye shumë të thjeshtë, shpjegon për Formiche.net Giulio Tremonti, ish-ministër i ekonomisë në qeveritë e Berlusconit, sot president i Komisioni i Punëve të Jashtme i Parlamentit Italian. Kushdo që kundërshton Perëndimin dhe aleatët e tij i mungon një element thelbësor. Liria.
G7 filloi në 1975, në një fazë historike në të cilën Perëndimi ishte nën rrethim. Në atë kohë, vala komuniste dukej e aftë të rrezatonte botën, nga Lindja drejt Amerikës së Jugut, drejt Afrikës, drejt Azisë dhe përtej Kinës. Reagimi, përballë oxhakut të kalasë së Rambujesë, ishte se Perëndimi u mblodh në mbrojtje të vlerave të tij. Nga ana tjetër, në atë kohë kishte shtetarë dhe jo turistë të historisë. Menjëherë më pas G5 u bë G7”, tha Tremonti.
“Për ironi, dobësia qëndronte në faktin se komunizmi po shkatërrohej pikërisht në vendin e tij të origjinës, që ishte Rusia. Tani, çfarë ishte G7? Një korpus politik i bashkuar nga tre kode: një politik, demokraci; një gjuhësor, anglisht; një i lirë, dollari. Më pak se 800 milionë njerëz ishin në G7, por pjesa më e madhe e njerëzimit, shumë miliarda individë, silleshin rreth vetë G7. Konsensusi i Uashingtonit ishte burimi kryesor i ideologjisë së globalizimit”.
Por më pas, diçka ndryshoi. Dhe është vetë Tremonti që tregon se si shkuan faktet. “Më pas erdhi kriza financiare, në vitin 2008, por në dukje nuk ishte vetëm një krizë financiare, ishte mbi të gjitha një krizë politike. Lëvizja e kapitalevedhe fabrikave në Azi pasuroi elitat, bankat, kompanitë shumëkombëshe, por varfëroi klasën punëtore të Perëndimit. Tashmë, që në vitin 1995ë kam shkruar në lidhje me këtë : “Fantazma e varfërisë”.
Midis 2008 dhe 2010, në vend të G7, G20 u shfaq si një vend i bashkimit politik përballë krizës, dhe kjo pavarësisht dallimeve midis vendeve. Ky model do të funksionojë për të paktën dy vjet, por më pas, pasi të përfundojë urgjenca, gjithçka do të kthehet si më parë, edhe më keq”, shpjegon Tremonti.
“Në Perëndim përfunduam duke bërë të kundërtën në krahasim me pas vitin 1929, kur bankierët fajtorë u dënuan dhe u vendosën rregulla që kufizonin pushtetin e bankave dhe u prezantua komisioni mbikëqyrës ose Sec. Pas 2008 nuk u bë asgjë nga këto gjëra: fajtorët janë shpërblyer, janë shtypur paratë, janë shkelur të gjitha rregullat nga miliardë në trilionë, pa marrë parasysh që nga viti 2012 edhe Banka Qendrore ka shkelur disa rregulla.
Sa i përket Kinës, një regjim komunist,ku sot po zbatohen politika kejnsianiste: investime të mëdha publike në të ashtuquajturat qytete qendrore. Theksoj se njëra prej kompanive që ka bërë këto investime (Evergrande, ed) ka pasur një korporatë në Delaware, një parajsë fiskale amerikane, tjetra ka një emër anglez Country Garden”, shpjegon Tremonti.
Fusha e lojës erdhi duke u ngushtuar. “Mutacioni që ka ndodhur në kapitalizëm, me kalimin nga miliardë në trilion, me një masë të pakufishme derivatesh, me pamjen dominuese të fondeve spekulative dhe me PC-të që lejojnë lëvizjen e menjëhershme të parave, ka bërë që vetë kapitalizmi të humbasë thelbin e tij. Një kapitalizëm jo më i përbërë nga banka të mëdha, kontrolle dhe fonde pensionesh, por i dominuar nga rreziku dhe anarkia e egoizmit”. Por, kjo nuk është e gjitha, ka një pikë të dytë, më shumë gjeopolitike dhe që sjell drejtpërdrejt BRICS në lojë.
“Unë nuk shoh unitet të madh, as në opozitën me Perëndimin, pasi më duket se në BRICS dominon opozita mes tyre, veçanërisht midis Kinës dhe Indisë. Dhe pastaj nuk shoh perspektiva të mëdha zhvillimi, i cili kalon përmes shkencës dhe shkenca kalon përmes lirisë. Ka pak liri në Indi, por sigurisht jo në Kinë. Prandaj e kam të vështirë të shoh një të ardhme të madhe për BRICS, një sistem në të cilin Rusia dhe Kina janë pjesa kryesore, ose të paktën mendojnë se janë, por të dyja pa liri”.
BRICS synon të zëvendësojë dollarin me një monedhë të vetme[3]
Është hapur samiti i vendeve të BRICS-it, përkatësisht Brazilit, Rusisë, Indisë, Kinës dhe Afrikës së Jugut në Johanesburg të Afrikës së Jugut. Me siguri një nga pikat kryesore të takimit është propozimi i Luiz Inácio Lula da Silva, president i Brazilit, për të futur një monedhë të përbashkët që do të lejonte vendet e BRICS të mos përdorin dollarin amerikan për shkëmbime.
Kjo monedhë e re e vetme duhet të lejojë tregtinë midis vendeve si Brazili dhe Afrika e Jugut, pa qenë nevoja të varet nga monedha e një vendi të tretë. Por le të shkojmë në detaje.
Një monedhë e vetme për vendet BRICS – Ideja e nisur nga presidenti i Brazilit është të prezantojë një alternativë të monedhës së vetme ndaj dollarit, e cila mund të lehtësojë tregtinë midis Brazilit, Rusisë, Indisë, Kinës dhe Afrikës së Jugut. Propozimi u lançua në samitin e vendeve të BRICS, i cili mbahet më 22 gusht 2023 në Johanesburg.Qëllimi i kësaj monedhe të vetme është të lejojë më shumë tregti midis vendeve si Brazili dhe Afrika e Jugut, pa qenë domosdoshmërisht i varur nga monedha e një vendi të tretë.
Bashkëpunimi ndërmjet vendeve të hemisferës jugore është thelbësor për të trajtuar pabarazitë, krizën klimatike dhe për një botë më të ekuilibruar dhe më të drejtë – shpjegoi Lula. Më shumë se 60 vende u ftuan në samit, si vende afrikane ashtu edhe vende që kanë aplikuar për t’u bashkuar me BRICS. Janë planifikuar diskutime thelbësore për dialogun me shtetet e Jugut global.
Lula gjithashtu do të donte të përfshinte vende të tjera në BRICS, si Argjentina dhe Arabia Saudite. Sipas disa thashethemeve, monedha e re mund të quhet R5, nga inicialet e pesë monedhave të vendeve që aktualisht janë pjesë e BRICS: real, rubla, rupi, renminbi dhe rand.
Fundi i dominimit të dollarit? – Ëndrra për futjen e një monedhe të vetme që përfshin vendet e BRICS nuk është një risi absolute. Lula prej kohësh ka bërë thirrje për t’i dhënë fund dominimit të dollarit amerikan në tregtinë botërore. Presidenti brazilian po bën presion që monedha BRICS të bëhet monedha referencë për tregtinë në vendet në zhvillim.
Ndër të tjera, ky objektiv ndahet gjerësisht nga Pekini, i cili synon të inkurajojë përdorimin më të madh të monedhës së tij. Edhe pse transaksionet në renminbi janë në rritje në marrëdhëniet dypalëshe, monedha kineze, të paktën për momentin, nuk ka arritur ende të bëhet një rivale e vërtetë për dollarin amerikan. Hipoteza e hedhur nga Lula është të mendohet për një monedhë të re unike.
Çfarë rreziqesh do të rrezikonte në këtë pikë dollari? Lëshimi i një monedhe të vetme nga BRICS mund të nënkuptojë një kolaps të dollarit. Robert Kiyosaki, bashkëthemelues i Rich Dad Company, shpjegoi këtë : Një nga ndryshimet më të mëdha në historinë botërore do të ndodhë më 22 gusht 2023. Vendet e BRICS po mbajnë një konferencë në Johannesburg për të krijuar monedhën e tyre të arit. Çfarë do të thotë kjo për dollarin amerikan?
Samiti i vendeve të BRICS – Vendet që janë pjesë e grupit BRICS do të mbajnë samitin e tyre të pesëmbëdhjetë të krerëve të shteteve dhe qeverive në Johanesburg nga 22 deri më 24 gusht. Priten presidenti i Afrikës së Jugut Cyril Ramaphosa, presidenti kinez Xi Jinping, presidenti brazilian Luiz Inácio Lula da Silva dhe kryeministri indian Narendra Modi.
Presidenti rus Vladimir Putin nuk do të marrë pjesë personalisht për shkak të një urdhër-arresti të lëshuar nga Gjykata Penale Ndërkombëtare për krime të dyshuara lufte në Ukrainë. Putin do të marrë pjesë virtualisht në samit dhe do të përfaqësohet në Johanesburg nga Ministri i Jashtëm Sergei Lavrov.
Zgjerimi – Drejtuesit janë të ndarë për zgjerimin e bllokut pasi shtohen anëtarë të rinj. Disa ndarje kanë të bëjnë me kriteret e pranimit. Sipas Afrikës së Jugut, më shumë se 40 vende, duke përfshirë Arabinë Saudite, Iranin, Emiratet e Bashkuara Arabe, Argjentinën, Indonezinë, Egjiptin dhe Etiopinë kanë shprehur interes për t’iu bashkuar BRICS.
Kina, e cila po kërkon të zgjerojë ndikimin e saj, ndërkohë që ka grindje me Shtetet e Bashkuara për tregtinë dhe gjeopolitikën, mbështet zgjerimin e BRICS, ndërsa Brazili është skeptik. Rusia, duke shpresuar të kapërcejë izolimin e saj diplomatik për luftën në Ukrainë, është e etur të mirëpresë anëtarë të rinj, siç është Afrika e Jugut. India është e pavendosur.
Banka – Grupi pritet gjithashtu të diskutojë se si të nxisë mbledhjen e fondeve dhe huadhënien në monedhën vendase brenda Bankës së Re për Zhvillim (NDB), ose të ashtuquajturës bankë BRICS. Sipas Enoch Godongwana, ministër i financave të Afrikës së Jugut, përdorimi i monedhës vendase do të ndihmojë në uljen e rrezikut të ndikimit të luhatjeve të kursit të këmbimit. Në të vërtetë, kujtoni se dollari ka fituar ndaj monedhave të tregjeve në zhvillim që kur Rusia pushtoi Ukrainën dhe Rezerva Federale filloi të rrisë normat e interesit për të luftuar inflacionin në fillim të vitit 2022, duke e bërë borxhin në dollarë më të shtrenjtë për ato vende.
Monedha e përbashkët e BRICS: është një ide e gabuar
Ideja e një monedhe të vetme për vendet BRICS ka hapur një debat të fortë mes analistëve, të cilët analizojnë propozimin e nisur nga presidenti brazilian nga shumë këndvështrime. Jim O’Neill, një ish-ekonomist i Goldman Sachs, i cili i pari i dha emrin bllokut Brics, ka kritikuar hapur idenë se pesë vendet punojnë së bashku për të krijuar një monedhë të përbashkët. O’Neill, gjatë një interviste për Financial Times, shpjegoi se ai e konsideron idenë e një monedhe të vetme thjesht qesharake dhe pyet veten nëse pesë vendet do të arrijnë të krijojnë një bankë qendrore BRICS? Një ide e konsideruar pothuajse e turpshme.
Sigurisht që dedollarizimi është fjala më e fundit që ka pushtuar imagjinatën e tregut dhe i referohet përpjekjeve për të minuar kontrollin e monedhës së gjelbër mbi tregtinë globale duke promovuar përdorimin e monedhave të tjera. Përkrahësit e kësaj ideje theksojnë faktin se pjesa e dollarit në rezervat globale ka rënë gjatë dy dekadave të fundit, edhe pse, sipas Fondit Monetar Ndërkombëtar, ajo ende përbën pothuajse 60% të rezervave valutore botërore. O’Neill gjatë intervistës kritikoi rolin e dollarit në drejtimin e lëvizjeve të monedhave të tjera në botë.
Roli i dollarit nuk është ideal për mënyrën se si bota ka evoluar – shpjegoi ai. Ju keni të gjitha këto ekonomi që jetojnë në këtë ciklike që nuk përfundon kurrë çfarëdo që [Rezerva Federale] vendos të bëjë në interes të Shteteve të Bashkuara. O’Neill nuk sheh një të ardhme në të cilën renminbi, jen ose euro mund të tejkalojnë monedhën amerikane dhe shtoi se asnjë nga këto gjëra nuk do të ndodhë kurrë derisa këto vende të duan që monedhat e tyre të përdoren nga njerëzit në pjesë të tjera të botës.
BRICS: një samit mbi multipolaritetin dhe dedollarizimin[4]
Samiti aktual i BRICS tregon një dedollarizim dhe një vullnet shumëpolar që nuk duhet nënvlerësuar dhe as për t’u mbivlerësuar.
A po krijohet një rend i ri botëror nën udhëheqjen e BRICS?
Samiti i 15-të i BRICS mbahet në Afrikën e Jugut. Ky forum informal i përbërë nga Brazili, Rusia, India, Kina dhe Afrika e Jugut është rritur në rëndësi gjatë dekadës së fundit, me rritjen e anëtarëve të tij, veçanërisht Indinë dhe Kinën. BRICS ka një popullsi prej 3.24 miliardë banorësh, ose 40% e popullsisë së botës. Në vitin 2001, ato përbënin 8% të PBB-së botërore. Që tani e tutje, ata do të ishin në 26%, duke kapur kështu G7, “homologun e tyre perëndimor”.
Për më tepër, vështirësitë ekonomike të fundit të Kinës nuk e ndryshojnë faktin që zemra e tregtisë botërore është në Azi dhe Paqësor. Nga dhjetë portet më të mira tregtare në botë, nëntë ndodhen në rajonin aziatik (përfshirë tre nga pesë BRICS: Kinë, Indi, Rusi).
Ndër sfidat e këtij samiti të BRICS është dëshira për të de-dollarizuar grupin duke rritur shkëmbimet e tyre ekonomike me monedhat e tyre kombëtare. Nëse ideja e një monedhe të përbashkët del shpesh, ajo nuk do të ishte megjithatë në axhendën e samitit. Dëshira për shkëmbime ekonomike në monedha të tjera përveç dollarit amerikan u përshpejtua me konfliktin në Ukrainë: Arabia Saudite mendoi të përdorte juanin kinez për shitjen e naftës.
Një sfidë tjetër është pranimi i anëtarëve të rinj brenda grupit: në 2022 dhe 2023, 22 vende shprehën dëshirën e tyre për t’u bashkuar me BRICS. Vendet në Azi, Afrikë dhe Amerikën Latine shpesh janë të pakënaqur me Perëndimin.
Më komplekse se një aleancë antiperëndimore
Megjithatë, do të ishte befasuese të konsiderohej se BRICS është bërë një aleancë anti-perëndimore. Pesë anëtarët nuk kanë të njëjtin vizion. Nëse Kina dhe Rusia kanë këtë dëshirë për të krijuar një rend të pavarur nga Shtetet e Bashkuara, ky nuk është mendimi i tre anëtarëve të tjerë, dhe veçanërisht i Indisë.
Mungesa fizike e presidentit rus Vladimir Putin në samit është një shembull i kësaj. Afrika e Jugut është anëtare e Gjykatës Ndërkombëtare Penale, e cila ka lëshuar një urdhër arresti për Putinin. Mungesa e kësaj të fundit synon të parandalojë Afrikën e Jugut të tjetërsojë Perëndimin, sepse dukej utopike që vendi të arrestonte presidentin e Rusisë.
Për më tepër, India dhe Brazili hezitojnë të mirëpresin anëtarë të rinj. Brazili mbetet brenda sferës amerikane të ndikimit, ndërsa India ruan një marrëdhënie të përzemërt me Uashingtonin dhe Perëndimin, siç tregohet nga udhëtimet e fundit të kryeministrit indian Modi në Shtetet e Bashkuara dhe Francë. Konsiderimi i BRICS si një grup i bashkuar do të harronte shpejt rivalitetin midis Indisë dhe Kinës. Nëse për opinionin publik indian, Rusia dhe Shtetet e Bashkuara janë partnerë, Kina përfaqëson një kërcënim.
Një gjë është e sigurt, BRICS duan një botë multipolare ku do të kenë vendin e tyre. Por opozita në Shtetet e Bashkuara dhe në Perëndim nuk është unanime. Këta janë në një udhëkryq. Ose ata arrijnë të bëjnë një marrëveshje me vendet kyçe si India dhe të shmangin krijimin e një boshti shumë të fortë ruso-kinez, ose Perëndimi i tjetërson të gjithë BRICS dhe aleatët e tyre, me rrezikun e izolimit.
Përgatiti
Adrian CIVICI
[1] Lorenzo Vita, Il Riformista, 23.08.2023
[2] Gianluca Zapponini, Formiche, 24.08.2023
[3] Pierpaolo Malinengo, Wall Street Italia, 22.08.2023
[4] Alexandre Massaux, Contrepints, 23.08.2023