Siç dihet prej kohësh, pjesa më sipërfaqësore e planetit tonë, litosfera (e përbërë nga manteli i sipërm i ngurtë dhe korja e tokës) është e ndarë në pllaka ose pllaka të shumta, brenda të cilave ka zona oqeanike dhe zona kontinentale . Që kur kemi studiuar gjeologjinë e Tokës, ne kemi pyetur veten se si kanë lindur pjesët kontinentale, d.m.th kontinentet, të cilat janë të rëndësishme sepse aty ka lulëzuar jeta deri në atë pikë sa të favorizojë ekzistencën e njeriut.
Mosmarrëveshje. E pra, pavarësisht dekadave të kërkimit, gjeologët ende nuk bien dakord se si u formuan ato masa tokësore dhe nëse kjo ndodhi përmes proceseve gjeologjike që janë ende të dukshme sot. Një artikull i fundit nga David Hernández Uribe i Universitetit të Illinois Çikagos i botuar në Nature Geoscience shton informacione të reja në debat, por, në vend që të sjellë siguri, ai minon thelbësisht teorinë kryesore të formimit të kontinenteve.
Hernández Uribe përdori modele kompjuterike për të studiuar formimin e magmave , një rrugë plot me të dhëna për origjinën e kontinenteve. Në fakt, magma është substanca e shkrirë e cila, pas ftohjes, çon në formimin e shkëmbinjve dhe mineraleve . Hernández Uribe kërkoi për magma që korrespondonin me atë që disa minerale të rralla, të quajtura zirkon, datojnë në periudhën arkeane, një periudhë që varion nga 2.5 deri në 4 miliardë vjet më parë, kur besohet se kontinentet filluan të formoheshin .
Një hap prapa… Por së pari duhet të bëjmë një hap prapa. Vitin e kaluar, shkencëtarët kinezë dhe australianë botuan një artikull në të cilin ata argumentuan se zirkonet arkeane mund të formoheshin vetëm nga subduksioni, që është fenomeni i rrëshqitjes së një pllake tokësore nën një tjetër. Ky proces ndodh edhe sot dhe është shkaku i tërmeteve dhe shpërthimeve vullkanike , dhe riformësimit të vazhdueshëm të kontinenteve, pasi një pjesë e tyre përfundojnë nën oqeane , ndërsa të tjerat priren të ngrihen lart.
Epo, sipas atij hulumtimi, vetëm nëse korja e tokës do të kishte rënë në subduksion, mund të kishte arritur temperaturat dhe presionet e duhura për të krijuar zirkonet që datojnë në atë periudhë.
Por ka diçka të re. Prandaj, kontinentet do të kishin lindur domosdoshmërisht pas fenomeneve të subduksionit midis pjesëve të litosferës që ishin plotësisht të mbuluara nga detet . Por ja ku është lajmi: Hernández Uribe, profesor i asociuar i Shkencave të Tokës dhe Mjedisit, ka zbuluar se subduksioni nuk është i nevojshëm për të krijuar zirkon arkean. Me studimin e tij, ai tregoi, në fakt, se ato minerale mund të formoheshin nëpërmjet presioneve dhe temperaturave të larta të lidhura me shkrirjen e pjesëve të poshtme të kores së trashë primitive të Tokës .
Me fjalë të tjera, presioni i ushtruar nga korja e tokës do të kishte qenë e mjaftueshme për të krijuar zirkonet e studiuara thellë brenda saj. Këto gjetje gjithashtu ngrenë pasiguri se kur mund të ketë filluar tektonika e pllakave në Tokë. Nëse kontinentet e para të Tokës u formuan me subduksion, kjo do të thotë se kontinentet filluan të lëviznin midis 3.6 dhe 4 miliardë vjet më parë , ose vetëm 500 milionë vjet pas fillimit të ekzistencës së Planetit.
Një rast unik. Por nëse zirkonet e hershme e kanë origjinën me të vërtetë nga shkrirja e pjesës më të thellë të kores, e cila formoi kontinentet e para, kjo do të thotë se fenomeni i subduksionit midis pllakave dhe rrjedhimisht tektonika mund të kishte filluar shumë më vonë . “Planeti ynë është i vetmi në sistemin diellor që ka tektonikë aktive të pllakave siç e njohim ne”, tha Hernández Uribe. “Dhe kjo lidhet me origjinën e jetës , sepse mënyra se si u zhvendosën kontinentet e parë ndikoi në klimën e Tokës , kiminë e oqeaneve dhe pothuajse gjithçka që lidhet me jetën .”
/E.T