Më 3 shkurt 2022, SpaceX lëshoi 49 satelitë Starlink në orbitën e ulët të Tokës. Brenda pak ditësh, shumica e tyre u shpërbënë ndërsa hynë përsëri në atmosferë , duke lënë një gjurmë të zjarrtë në qiellin mbi Karaibe. Në atë kohë, kompania e Elon Musk ia atribuoi katastrofën një stuhie të moderuar gjeomagnetike . Por tani, falë një hulumtimi të ri, po del në pah një shpjegim shumë më i thellë dhe më interesant: mund të ketë qenë një stuhi magnetike e lidhur me një ngjarje brenda Diellit, të quajtur “Terminator” .
Dielli “fryn” termosferën e Tokës
Ndërsa Dielli lëshon energji përmes shpërthimeve dhe stuhive, termosfera e Tokës zgjerohet : edhe pse është e hollë, dendësia e saj mund të rritet mjaftueshëm për të ushtruar rezistencë aerodinamike mbi satelitët, duke i ngadalësuar ata. Pasi ngadalësohen, ato humbasin lartësi, përjetojnë më shumë fërkime dhe përfundimisht shpërbëhen kur hyjnë përsëri në atmosferë. Por në rastin e satelitëve Starlink, disa anomali kanë ngritur dyshime se nuk ishte një stuhi e thjeshtë gjeomagnetike që shkaktoi katastrofën .
Një çështje ciklesh, të shkurtra apo të gjata
Në fakt, stuhia që goditi Starlinks u klasifikua si G1: më e dobëta e mundshme, sipas shkallës NOAA. Një intensitet i tillë nuk mjafton për të shpjeguar një humbje kaq të madhe. Diçka nuk shkoi mirë.
Dielli ndjek dy cikle kryesore : ciklin 11-vjeçar , i cili shkon nga një minimum në një maksimum të aktivitetit diellor, dhe një cikël më të gjatë, 22-vjeçar , të quajtur cikli Hale , i lidhur me përmbysjen e fushës magnetike diellore. Gjatë këtij cikli, formohen vija magnetike — të quajtura “petulla magnetike” — që lëvizin drejt ekuatorit dhe anulojnë njëra-tjetrën në të ashtuquajturën ngjarje “Terminator” .
Sipas fizikantit diellor Scott McIntosh , kjo ngjarje është një lloj “dhimbjesh vdekjeprurëse magnetike përfundimtare”, një fazë tranzicioni që shkakton ndryshime intensive në sjelljen e Diellit. Pas çdo ngjarjeje Terminator, Dielli “ndizet përsëri”, duke rritur papritur emetimet e tij ultravjollcë dhe duke ngrohur me dhunë shtresat e sipërme të atmosferës së Tokës. ” Terminatori ” që ndodhi në fund të vitit 2021 mund të ketë ndryshuar fluksin diellor në një mënyrë të tillë që të fryjë atmosferën e Tokës dhe të shkaktojë katastrofën e satelitit.
Të dhënat (shih grafikun më sipër) tregojnë se, pas çdo ngjarjeje Terminator, ka një rritje të shkallës së zbërthimit orbital. Asnjë nuk është shënuar aq sa ai i vitit 2022, viti i “masakrës” së Starlink.
Nuk ishte vetëm SpaceX që u godit: Capella Space, një tjetër kompani amerikane që operon me satelitë vëzhgimi të Tokës, raportoi gjithashtu një rritje të rezistencës atmosferike 2-3 herë më të madhe se sa pritej , me satelitët që po kalben shumë përpara jetëgjatësisë së tyre të parashikuar.
Dielli është ylli që njohim më mirë — megjithatë ai prapëseprapë na surprizon , shpesh në mënyra spektakolare. Ndërsa hyjmë në një epokë të re aktiviteti intensiv diellor, të kuptuarit e fenomeneve si Terminatori nuk është vetëm një sfidë shkencore, por një domosdoshmëri për të mbrojtur teknologjinë në të cilën mbështetet bota jonë ./E.T/FOCUS.IT
