Përgatiti: Leonard Veizi
Ajo ishte një simbol luksi dhe elegancë edhe pse e ndërtuar me një frymë ushtarake. Për më tepër ishte një simbol i fuqisë dhe ambicies amerikane për dominim teknologjik dhe ushtarak mbi detet e botës…
…Më 3 korrik 1952, u lëshua zyrtarisht në ujë transoqeaniku “SS United States”, një nga anijet më të shpejta dhe më të lavdishme që ka njohur ndonjëherë historia detare e SHBA-së dhe botës. Projekti i saj ishte rezultat i një bashkëpunimi të ngushtë midis sektorit civil dhe atij ushtarak, duke reflektuar tensionet dhe ambiciet e periudhës së Luftës së Ftohtë. Kjo anije nuk ishte vetëm një mrekulli inxhinierike e kohës së saj, por edhe një aset strategjik që mund të konvertohej shpejt në një anije lufte apo transporti trupash në rast nevoje.
Arkitektura dhe qëllimi i ndërtimit
William Francis Gibbs, një prej arkitektëve më të njohur amerikanë të inxhinierisë detare, ishte njeriu pas dizajnit të saj. Gibbs e konceptoi SS United States si një kryevepër të fuqisë detare amerikane, duke ndjekur një obsesion të tijin të hershëm: ndërtimin e anijes më të shpejtë dhe më të sigurt në botë. Ai e projektoi me një strukturë të lehtë, kryesisht prej alumini – një risi për atë kohë – dhe materiale të tjera jo djegëse, në përputhje me kërkesat e rrepta të Marinës Amerikane.
E gjithë ndërtimi ishte i tillë që, nëse do të ishte e nevojshme, anija të shndërrohej brenda pak ditësh në një transportues trupash për rreth 14,000 ushtarë ose të shërbente si spital lundrues apo anije komande.
Kostoja dhe financimi
Kostoja e ndërtimit të SS United States arriti rreth 80 milionë dollarë, një shumë marramendëse për atë kohë. Megjithatë, rreth 50 milionë prej tyre u financuan nga Departamenti i Mbrojtjes i SHBA-së, si pjesë e një plani për të krijuar një flotë anijesh të shpejta civile që do të mund të mobilizoheshin në kohë lufte. Kjo ishte një lëvizje strategjike në një kohë kur bota ndodhej në kulmin e tensioneve të pas Luftës së Dytë Botërore dhe në zanafillë të Luftës së Ftohtë.
Arritje të jashtëzakonshme
SS United States bëri historinë më 3 korrik 1952, kur përfundoi kalimin e saj të parë transoqeanik nga New York në Southampton, duke thyer rekordin për kohën më të shpejtë të udhëtimit me anije në këtë linjë: vetëm 3 ditë, 10 orë dhe 40 minuta, me një shpejtësi mesatare prej 35.59 nyjesh (rreth 66 km/h). Me këtë arritje, ajo fitoi trofeun e Blue Riband, që i jepej anijes më të shpejtë në linjën Atlantike – një titull që e mbajti për dekada dhe që asnjë anije tjetër me avull nuk arriti ta rrëzonte ndonjëherë.
Dizajni dhe komoditeti
Edhe pse u ndërtua me një frymë ushtarake, anija ishte gjithashtu një simbol luksi dhe elegancë. Ajo kishte një kapacitet prej mbi 1,900 pasagjerësh dhe një ekuipazh prej 900 vetash. Brenda saj ndodheshin sallone art-deco, salla baleti, kinema, biblioteka dhe restorante me shërbim të klasit të parë.
Çdo detaj u mendua me rigorozitet për të shmangur rrezikun nga zjarri – në fakt, legjenda thotë se i vetmi objekt prej druri në bord ishte një pianoforte Steinway, e bërë posaçërisht nga një përzierje e fibrave të drurit dhe plastikes.
Fundi dhe trashëgimia
SS United States u tërhoq nga shërbimi aktiv në vitin 1969, për shkak të rënies së udhëtimeve transoqeanike me anije, të zëvendësuara gjithnjë e më shumë nga avionët e linjave ajrore. Që prej asaj kohe, ajo ka kaluar nëpër duar të ndryshme, është ankoruar në portin e Filadelfias, dhe ka qenë subjekt përpjekjesh të shumta për restaurim dhe rikthim në funksion – si hotel lundrues, muze apo madje edhe anije luksoze.
Sot, SS United States qëndron ende në ujë, e heshtur dhe krenare, si një kujtesë madhështore e një epoke ku fuqia, shpejtësia dhe estetika bashkëjetonin në një trup të vetëm metalik.
Fakte interesante:
SS United States është ende anija më e shpejtë transoqeanike në histori.
Ajo ishte më e gjatë se Titanic-u dhe shumë më e sigurt.
Qeveria amerikane kishte një marrëveshje të fshehtë që në rast lufte anija të vihej menjëherë nën komandën e Marinës Ushtarake.
Mbi 500 milionë dollarë janë shpenzuar në dekadat e fundit për mirëmbajtjen dhe mbrojtjen e saj nga shkatërrimi.
Në një kohë të mbushur me tensione globale, SS United States ishte më shumë sesa një anije – ishte një simbol i fuqisë dhe ambicies amerikane për dominim teknologjik dhe ushtarak mbi detet e botës.